Değirmen, Birinci Dünya Savaşı'nın arifesinde geçen bir hikayeyi konu alıyor. Sarıpınar kasabasının kaymakamı Halil Hilmi Bey, kasabadaki yoksulluğun ve çevresini saran yozlaşmışlığın farkındadır. Bir gece, kasaba eşrafı kaymakamı etkilemek için gece âlemi düzenler ve bu âlem sırasında olaylar karışır. Hayat kadını Naciye'nin konakta oynadığı rol, konakta bulunanları paniğe sürükler. Konuklar, deprem olduğunu düşünerek kaçışırken birbirlerine zarar verirler. Ertesi sabah, bazı konuklar İstanbul'a depremi bildirmek isterler ancak kasaba halkı depremi hissetmemiştir. Kaymakam Halil Hilmi, kasabayı dolaşınca gerçek felaketin deprem değil, gece yaşananların sonucu olduğunu fark eder. Bu olay, kasabadaki sosyal ve ahlaki çöküşü acı bir şekilde gözler önüne serer. Değirmen, insanların gözlerini kör eden yozlaşmanın ve değer yargılarının sarsılmasının etkileyici bir portresini çizer.